Skip navigation.
कृण्वन्तो विश्वमार्यम्

Glipses of Vedic Monotheism (Ekeshwar-vaad)

Glipses of Vedic Monotheism

न द्वितीयो न तृतीयश्चतुर्थो नाप्युच्यते ...स एष एक एक वृद् एक एव । - Atharva Veda: 13.4.16-21
यो देवानां नामधा एक एव तं सं प्रश्नं भुवना यन्त्यन्या । - Rig 10.82.3, Yajur 17.27, Atharva 2.1.3
स एक इत् हव्यः । - Rig 6.22.1
स एक इत् तमुष्टुहि । - Rig 5.51.16
स विश्वस्य करुण स्यैश एकः । - Rig 1.100.7
स एको अस्ति देवता । Rig 8.1.17
अयं एक इत्था पुरुरु विचष्टे विश्पतिः । - Rig 8.25.16
सुपर्ण विप्राः कवयो वचोमिः एकं सन्तं बहुधा कल्पयन्ति । - Rig 10.114.5
पतिरेक एव नमस्यः । - Atharva 2.2.2
एक एव नमस्यो विक्ष्वीड्यः । - Atharva 2.2.1
स बाहुभ्यां धमति स पतत्रैर्द्यावाभूमी जनयन् देव एकः । - Rig 10.81.3, Yajur 17.19, Atharva 13.2.26
इन्द्रं मित्रं...एकं सद्विप्रा बहुधा वदन्त्यग्निं यमं मातरिश्वाबमाहुः । Rig 1.164.46

Rigveda (10.121) is known as "Hiranyagarbha Sookta", in which Ishwar (God) has been called "Kah" = कः = सुखस्वरुप प्रजापति = God as Bliss-personified. In this chapter of total 10 verses, it is stated not less than four times that God is One. In those verses "एकः" (means One) word is used for God as under:

(i) In the first verse - पतिरेकः
(ii) In the third verse - महित्वैक इत्
(iii) In the seventh verse - असुरेकः
(iv) In the eighth verse - देव एकः

In the last verse of this Rig Sookta it is again said : "त्वत् अन्यः एतानि विश्वा जातानि न परि बभूव" means O God! there is none other than You who is all-pervading and the master - controller of every thing that exists.

In short, the idea of One God (Monotheism) is expressed with force and decision throughout the Vedas.

Bhavesh Merja

श्री

श्री भावेश् जी नमस्ते |

आपने एकेश्वरवाद को वेद मन्त्रों से प्रमाणित किया है ज्ञानवर्द्धक है, अत: आपका बहुत बहुत धन्यवाद |

एक प्रश्न है कृपया बताने की कृपा करें: क्या महर्षि दयानन्द ने किसी को सन्यास आश्रम में दिक्षित किया है यदि किया है तो किसको ?

धन्यवाद |

शुभेच्छु:

राजेन्द्र आर्य
संगरूर
9041342483